امام علی (ع) می فرماید
۞ هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است. ۞
امروز : یکشنبه, ۱۹ مرداد , ۱۳۹۹ - 20 ذو الحجة 1441
شناسه خبر : 26170
  پرینتخانه » آخرین اخبار, ایران, فرهنگی, هنری, یادداشت تاریخ انتشار : 03 اردیبهشت 1399 - 9:23 | 142 بازدید | ارسال توسط :

نوشتاری به مناسبت روز بزرگداشت شیخ بهایی و روز ملی معماری

سوم اردیبهشت در تقویم ایران به مناسبت سالروز تولد شیخ بهایی، شاعر و معمار برجسته دوره صفوی، روز معماری نام گرفته است. هرچند که روز جهانی معماری نخستین دوشنبه ماه اکتبر در تقویم میلادی است. به این بهانه نگاهی به سرگذشت و دستاوردهای شیخ بهایی انداختیم.
نوشتاری به مناسبت روز بزرگداشت شیخ بهایی و روز ملی معماری

به گزارش خبرنگار فرهنگی آسمان مهر، سال ۱۳۸۳ انجمن مفاخر معماری ایران مراسمی را در روز ۳ اردیبهشت مصادف با سالروز تولد شیخ بهایی برپا کرد و پیشنهاد کرد تا این روز به نام روز معماری شناخته‌شود. در سال ۱۳۸۵ و پس از درگذشت سید هادی میرمیران در روز ۲۹ فروردین -که خود از پیشنهاد دهندگان تعیین روزی به نام روز معمار بود- قرار شد تا سوم اردیبهشت مراسمی برای اعطای جایزه میرمیران برگزار شود. نخستین دوره اعطای این جایزه از سال ۱۳۸۶ برگزار شد. سال ۱۳۸۸ (۲۰۰۹) از سوی یونسکو به نام سال بزرگداشت شیخ بهایی نامگذاری شد و از این سال به بعد روز ۳ اردیبهشت به‌طور رسمی به عنوان روز معماری در ایران پذیرفته‌شده و در تقویم رسمی ایران نیز از سوی دولت ثبت شد.
بهاءالدین محمد بن حسین شاعر معروف ایرانی ملقب به شیخ بهایی شاعر ، حکیم و ریاضیدان ایرانی است. از شیخ بهایی در حدود ۹۵ کتاب و رساله در سیاست، حدیث، ریاضی، اخلاق، نجوم، عرفان، فقه، مهندسی و هنر و فیزیک بر جای مانده است. به پاس خدمات شیخ بهایی به علم ستاره شناسی، یونسکو سال ۲۰۰۹ که مصادف با سال نجوم بوده نام وی در لیست مفاخر ایران ثبت شد.
شیخ بهایی متولد بعلبک از نوادگان حارث همدانی یکی از یاران با وفای امیرالمؤمنین است. هرچند وی در زمینه های بسیاری آثار برجسته از خود به جا گذاشته است اما معمولا به عنوان شاعر شناخته شده است. بهترین منبع برای مطالعه اشعار وی، کشکول شیخ بهایی است. کشکول ظرفی کوچک است که معمولا درویش ها و صوفی ها به دست می گرفته و در آن اندک اجناس با ازرش خود مانند گل و شرینی و غیره را قرار می دادند. به عبارتی دیگر کشکول ظرفی ساخته شده از پوست میوه‌ای شبیه نارگیل یا فلز و سفال بوده که درویش‌ها آن را با زنجیری به شانه می‌آویختند. بنابراین کشکول شیخ بهایی به اشعار با ارزش و دستچین شده این شاعر اشاره دارد. در کلاس ادبیات ما هم دفتری داشتیم که به قول استادمان در آن “تک بیتی های ناب” از شاعران مختلف را یادداشت می کردیم و آن را به پیشنهاد استاد ادبیات، کشکول نامیدیم.

چرا شیخ بهایی را معماری برجسته می دانیم
شیخ بهایی در ریاضی و معماری و مهندسی اقدامات بسیار برجسته ای از خود با یادگار گذاشته است و شاید به همین دلیل در شاعری چندان غرق احساسات نبوده است. شاید بدون وی، اصفهان نمی توانست لقب نصف جهان را از آن خود کند. چرا که بسیاری از ابنیه تاریخی و مشهور این شهر به شیخ بهایی منسوبند.
از مهم ترین خدمات شیخ در رونق بخشیدن به شهر اصفهان تعیین سمت قبله مسجد امام اصفهان است. این قبله یابی که با استفاده از ابزارهای آن زمان صورت پذیرفته تنها هفت درجه با جهت واقعی قبله اختلاف دارد.
همچنین تقسیم آب زاینده رود به محلات اصفهان و روستاهای مجاور رودخانه، و طراحی منار جنبان اصفهان که هم اکنون نیز پا برجاست، طرح ریزی کاریز نجف آباد-اصفهان اکه به نام قنات زرین کمر، (یکی از بزرگترین کاریزهای ایران) و معماری مسجد امام اصفهان و مهندسی حصار نجف و بسیاری آثار دیگر مربوط به این شخصیت برجسته است.
بسیاری از آثار به جای مانده از عصر صفوی را به ویژه در اصفهان از آثار او می‌دانند، مانند معماری مسجد عتیق و احداث حمام مشهور به شیخ بهایی که با شمع روشن بوده و نیز مهندسی حصار نجف اشرف، شالوده شهر نجف‌آباد و بسیاری از آثار و ابنیه دیگر. برای پاسخ به این سوال که چرا نام شیخ بهایی را نمی‌توان در میان ابنیه‌ای دید که به وی منسوبند، باید تمام دوران معماری اسلامی را درباره عملکرد استادان، بنایان، معماران و مهندسان بررسی کنیم و ببینیم آیا اینها در هر دوره، نامشان را بر آثارشان می‌نوشتند یا فقط به ساختن و طرح بنا توجه داشتند و این مسائل برایشان مهم نبوده که مثلا نام فلان شخص در این عمارت باشد؟
حتی بنا به روایتی شیخ بهایی را ا مبدع تهیه نان سنگک، حلواشکری و فرینی می دانند.(گویا وی در تولید سوغات خوشمزه ی اصفهان نیز نقش داشته است!)

انتهای پیام/

به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.